«Ανέστη Χριστός – η δοκιμασία του Λογικού»

«Σήμερον κρεμάται…». Ο θρήνος για τη Σταύρωση του Χριστού, συνδεδεμένος με τους προσωπικούς θρήνους των ανθρώπων, ζωντανεύει μέσα από τον ανεπιτήδευτο λόγο και το απαράμιλλο ύφος του Φώτη Κόντογλου.

Του ζωγράφου που με την εκκλησιαστική ζωγραφική του συνέχισε τη μεταβυζαντινή παράδοση, χωρίς τη χλιδή του χρώματος και τα «τεχνάσματα» της προοπτικής.

Αποσπάσματα από το έργο του «Ανέστη Χριστός – η δοκιμασία του Λογικού» (εκδ. Αρμός):

Σήμερα είναι μέρα φοβερή, μέρα που κλαίνε και τα άψυχα τα κτίσματα, βλέποντας τον Χριστό να κρέμεται στο σταυρό. Κλαίγει σήμερα κι ο κάθε άνθρωπος, ας είναι και τρισευτυχισμένος (…)

Γιατί όποιος κλαίγει τον Χριστό, κλαίγει για τον εαυτό του, και για το παιδί του, και για τη γυναίκα του και για την πατρίδα του. Μέσα στον πόνο του Χριστού είναι ο κάθε πόνος. Η πετραδερή κι η φτωχή Ελλάδα μας είναι “ο κρανίου τόπος”, που σκίσθηκαν οι ματωμένες πέτρες της από τα δάκρυα. Για τούτο και τα χαρούμενα τα τραγούδια μας είναι και κείνα παραπονεμένα (…)

Γιατί τα δάκρυα για τον Χριστό είναι γλυκά δάκρυα, που παύουνε τον αγριεμό της ψυχής, και την ειρηνεύουνε, όπως το λάδι που κόβει τη φουρτούνα της θάλασσας. Για τούτο κι οι αγιογράφοι της Ορθοδοξίας, από τούτα τα αγιασμένα αισθήματα εμπνευσμένοι, δεν ζωγραφίζανε τον Σταυρωμένον όπως σε άλλα μέρη, ήγουν με την αγριότητα και με τη φρίκη που βγαίνει από την όψη ενός πεθαμένου κορμιού με νεύρα και με φλέβες και με την αποτρόπαια απελπισία του θανάτου, ξεσηκώνοντας όλα τούτα τα καθέκαστα από ένα κουφάρι, αλλά τον ζωγραφίζανε με τέχνη κατανυκτική, που κινά τον άνθρωπο να κλάψη και να πονέση, αλλά με κείνον τον πνευματικό τον πόνο που είναι κάποια τροφή αθάνατη για την ψυχή μας, κι όχι που τον τρομάζει με το θέαμα της φθοράς (…) Απ αυτά τα εικονίσματα φαίνεται πως είναι εμπνευσμένα και τα μοιρολόγια που λέγανε στα Πάθη του Χριστού, και που δεν μπορεί να τα συνθέση κανένας τεχνίτης της ποίησης και της λογοτεχνίας, με το να συνταιριάζη μαστορικά λόγια περίτεχνα, πλην κούφια και δίχως πνευματικό πόνο, και χωρίς χριστιανική κατάνυξη. Αυτά που φυτρώσανε από τη ματωμένη καρδιά του λαού μας, όπου έσμιξε τον πόνο του Χριστού με τον πόνο το δικό του:

Σήμερον μαύρος ουρανός, / σήμερον μαύρη μέρα, / σήμερον εσταυρώσανε, / τον πάντων βασιλέα. Σήμερον όλοι θλίβονται / και τα βουνά λυπούνται…

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η ιστορία του αποτρόπαιου μαρτυρίου της σταύρωσης

Η δίκη του Χριστού

Ανασύνθεση μιας πολιτικής και θρησκευτικής καταδίκης που συνέβη πριν από 2.000 χρόνια. Ποιος τιμώρησε με θάνατο έναν ιεροκήρυκα σαν να ήταν ένας κοινός εγκληματίας;

Πρόκειται για την πιο αμφιλεγόμενη δικαστική υπόθεση της ιστορίας. Μετά από σχεδόν 2.000 χρόνια, μιλάμε ακόμα για τη δική του Ιησού από τη Ναζαρέτ και την καταδίκη Του σε θάνατο. Για ποιο σοβαρό έγκλημα κατηγορήθηκε; Ποιος επιφορτίστηκε με το καθήκον να Τον δικάσει; Η δίκη διεξήχθη κανονικά; Τι ρόλο έπαιξε ο Πόντιος Πιλάτος, έπαρχος της Ιουδαίας; Και ποιος ήταν ο ρόλος του εβραϊκού συνεδρίου; Οι μελετητές της Αγίας Γραφής, οι ιστορικοί και οι θεολόγοι διαφωνούν σε πολλά σημεία αυτής της ιστορίας, καθώς οι διηγήσεις, που καταγράφτηκαν στα Ευαγγέλια 40 ως 90 χρόνια μετά τα γεγονότα, συχνά δε συμφωνούν μεταξύ τους.

«Έτι δε αυτού λαλούντος ιδού όχλος, και ο λεγόμενος Ιούδας, είς των δώδεκα, προήγεν αυτούς, και ήγγισε τώ Ιησού φιλήσαι αυτόν»
(Κατά Λουκάν, Κβ΄, 47)
Η δικαστική περιπέτεια του Ιησού από τη Ναζαρέτ ξεκινά έτσι, με ένα «προδοτικό» φιλί που δόθηκε –σύμφωνα με την παράδοση– δύο ημέρες πριν από το εβραϊκό Πάσχα, πιθανώς κατά το έτος 30 μ.Χ., ημέρα Πέμπτη. Στις ρωμαϊκές επαρχίες, όπως ήταν τότε η Ιουδαία, οι συλλήψεις είχαν ανατεθεί σε στρατιώτες του Ρωμαίου έπαρχου, που ήταν ο μοναδικός που απολάμβανε το jus gladii, δηλαδή το δικαίωμα της άσκησης εξουσίας. Σύμφωνα με την πολιτική της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, κάποια αξιώματα, όπως η επιβολή της δημόσιας τάξης, είχαν ανατεθεί σε τοπικούς θεσμούς, αν και παρέμεναν κάτω από τον έλεγχο του έπαρχου. Το συνέδριο (το συμβούλιο των Εβραίων της Παλαιστίνης) είχε αναλάβει την επιτήρηση των αστυνομικών οργάνων, δηλαδή των φρουρών του ναού. Διάφοροι μελετητές ισχυρίζονται ότι εκτελούσε δικαστική δραστηριότητα για όλα τα εγκλήματα θρησκευτικής φύσης που ενέπιπταν στο ιουδαϊκό σύστημα. Στην περίπτωση των εγκλημάτων που τιμωρούνταν με θάνατο, είχε τις αρμοδιότητες, όπως θα λέγαμε σήμερα, του «δημόσιου κατήγορου».

διαβάστε το άρθρο…